Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

นิ่วในถุงน้ำดี
นิ่วในไต
นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
โหลดใบส่งตรวจรักษาสลายนิ่ว
 


นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ (vesicular stone)
     เป็นโรคที่พบได้บ่อยทางภาคอีสานและภาคเหนือ พบได้ในทุกอายุแต่จะพบมากในเด็กผู้ชายอายุต่ำกว่า 10 ปีในหมู่
ชาวชนบทที่ยากจนทั้งนี้มีความเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมการบริโภค อาหารของประชาชนในท้องถิ่นเหล่านั้น(เช่นการป้อน
ข้าวเหนียวหรือข้าวย้ำแก่ทารกเล็กๆ โดยได้รับอาหารโปรตีนจำนวนน้อย )จากการศึกษาของศูนย์วิจัยคณะแพทย์ศาสตร์
โรงพยาบาลรามาธิบดี พบว่านิ่วในกระเพาะปัสสาวะที่พบในภาคอีสาน และภาคเหนือมีสาเหตุจากการขาดสารฟอสเฟส
ซึ่งมีมากในอาหารประเภทโปรตีน ร่วมกับการกินผักที่มีสารออกซาเลต (oxalate) สูง และดื่มน้ำน้อยทำให้มีการสะสม
ผลึกของสารแคลเซียม ในกระเพาะปัสสาวะจนกลายเป็นก้อนนิ่วในที่สุด       นอกจากสาเหตุดังกล่าวแล้วในคนทั่วไปยังอาจพบนิ่วใน กระเพาะปัสสาวะร่วมกับการอุดตันของท่อปัสสาวะ, ต่อม
ลูกหมากโต, กระเพาะปัสสาวะหย่อน (cystocele), กระเพาะปัสสาวะไม่ทำงานเนื่องจากเป็นอัมพาต
(neurogenic bladder) เป็นต้น  ก้อนนิ่วอาจมีขนาดแตกต่างกันไปตั้งแต่ขนาดเท่าเม็ดทรายจนถึงส้มโอ

อาการ
เนื่องจากก้อนนิ่วลงไปอุดกั้นท่อปัสสาวะ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการขัดเบาปัสสาวะกะปริดกะปรอย ปวดเบ่งคล้ายว่ายังไม่สุด  ปัสสาวะสะดุดและออกเป็นหยด บางรายอาจปัสสาวะออกเป็นเลือดหรือสีน้ำล้างเนื้อหรืออาจถ่ายเป็นก้อนนิ่ว หรือเม็ด
กรวดทรายเล็กๆหรือปัสสาวะขุ่นขาวเหมือนมีผงแป้งปน ถ้าก้อนนิ่วตกลงไปอุดตันท่อปัสสาวะผู้ป่วยจะมีอาการปวดท้อง
น้อยมากปัสสาวะ ไม่ออกและมีปัสสาวะคั่งอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ

อาการแทรกซ้อน
มักทำให้มีอาการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะซึ่งถ้าปล่อยไว้เรื้อรังอาจกลายเป็นกรวยไตอักเสบ และไตวายได้

การรักษา
หากสงสัยควรส่งโรงพยาบาลอาจต้องเอกซเรย์หรือใช้เครื่องมือส่องตรวจกระเพาะปัสสาวะ หรือ ซิลโตสโคป (cystoscope) การรักษาอาจใช้เครื่องมือคีบเอานิ่วออก (สำหรับนิ่วขนาดเล็ก) หรือผ่าตัด (สำหรับนิ่วก้อนใหญ่)เมื่อหาย
แล้วส่วนใหญ่มักจะไม่เป็นซ้ำใหม่

ข้อแนะนำ
       1. ควรแนะนำให้ประชาชนในท้องถิ่นที่เป็นนิ่วในกระเพาะปัสสาวะรับประทานอาหารประเภทโปรตีน (เช่นเนื้อสัตว์
นม ไข่ ถั่วต่างๆ) ซึ่งมีปริมาณของสารฟอสเฟสสูงและลดการกินผักที่มีสารออกซาเลต (เช่นผักแพว ผักโขม ชะพู ใบมันสำปะหลัง หน่อไม้ ผักสะเม็ด ผักกะโดน เป็นต้น) เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
       2. อาการขัดเบา หรือถ่ายปัสสาวะเป็นเลือดนอกจากนิ่วแล้วยังอาจมีสาเหตุอื่นๆเช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ต่อมลูกหมากโต เนื้องอกหรือมะเร็งของกระเพาะปัสสาวะ เป็น